Alastair Parker

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

Επιμέλεια – διορθώσεις: Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος

Επιστημονική θεώρηση: Θεόδωρος Λ. Γιαννόπουλος

Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, μαζί με την Οκτωβριανή Επανάσταση, την κατάρρευση του κομμουνιστικού συνασπισμού και την ανάδυση της αμερικανικής μονοκρατορίας, αποτελεί έναν από τους μεγάλους σταθμούς του 20ού αιώνα. Ως πολεμική σύγκρουση ήταν και –ευτυχώς παραμένει η σφοδρότερη που γνώρισε η ανθρωπότητα, ενώ ως αφετηρία πολιτικών και κοινωνικών ανακατατάξεων συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους κύριους γεννήτορες του σημερινού κόσμου. Το κράτος του Ισραήλ, η μαοϊκή Κίνα, η κατάρρευση των αποικιακών αυτοκρατοριών, η μονοκρατορία του δολλαρίου, η διαίρεση της Κορέας, η γυναικεία χειραφέτηση, είναι κάποια από τα παιδιά του που, μεσόκοπα πια τώρα, συνεχίζουν να κυριαρχούν στο διεθνές προσκήνιο. Η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε, κι όμως η «Συμφωνία της Μόσχας» και η «Γιάλτα» είναι τα καθοριστικά γεγονότα στη διαμόρφωση της καθημερινότητας εκατομμυρίων σύγχρονων Ευρωπαίων. Ας αναλογιστεί απλώς ο Έλληνας αναγνώστης πώς θα μπορούσε να είναι η ζωή του αν ο Τσώρτσιλ ζητούσε για τους δυτικούς την Τσεχοσλοβακία, και ως αντάλλαγμα παραχωρούσε στον Στάλιν την Ελλάδα.

Η ελληνική βιβλιογραφία για τον Β' Π.Π. είναι αρκετά πλούσια, και τα τελευταία χρόνια βλέπουμε με ικανοποίηση αρκετές πολύ επιμελημένες εκδόσεις γύρω από ειδικές πτυχές του μεγάλου γεγονότος. Όσον αφορά στις λεγόμενες «γενικές» ιστορίες του πολέμου, αξεπέραστα παραμένουν μέχρι σήμερα τα έργα του Ραϋμόν Καρτιέ και του Σερ Μπάζιλ Λιντλ Χαρτ. Η ανά χείρας έκδοση φιλοδοξεί να καλύψει ένα σημαντικό, κατά τη γνώμη μας, κενό: την ανυπαρξία στη γλώσσα μας μιας σοβαρής, αξιόπιστης και πάνω απ' όλα πλήρους επίτομης Ιστορίας του Β' Π.Π. Ο Alastair Parker με σπάνια οξυδέρκεια έχει αποβάλει από το έργο του καθετί το περιττό, χωρίς από την άλλη να το αποστερήσει από την ελάχιστη πληροφορία που θα επέτρεπε την κατανόηση του Β' Π.Π. στις στρατιωτικές, πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους του. Ένα έργο πραγματικά «δωρικό», χρήσιμο τόσο στον μέσο αναγνώστη όσο και στον απαιτητικό μελετητή.

Μια τελευταία παρατήρηση. Ασφαλώς ο Έλληνας αναγνώστης θα έχει την περιέργεια να μάθει τι έκταση δίνεται στη συμμετοχή της χώρας μας. Η απάντηση είναι - όπως και σε όλες τις γνωστές «γενικές» ιστορίες του Β' Π.Π.: ελάχιστη. Πριν δυσαρεστηθείς, τίμιε αναγνώστη, λάβε υπ' όψιν ότι ο επικός αγώνας των Φινλανδών ενάντια στον Σοβιετικό γίγαντα, η πολύνεκρη συμμετοχή της Ρουμανίας στο Ανατολικό μέτωπο, η απεγνωσμένη αντίσταση των Ολλανδών ενάντια στην ιαπωνική προέλαση στις Ανατολικές Ινδίες δεν καταλαμβάνουν παρά ελάχιστη έκταση επίσης. Ο Β' Π.Π. υπήρξε σύγκρουση γιγάντων και όπως έλεγαν οι Μασάι, «όταν μαλώνουν οι ελέφαντες, την πληρώνουν τα μυρμήγκια» - ακόμη και στην υστεροφημία τους...