Ο Ραγιάς
Ρήνα Χαραλαμπίδου Κατσελλή
Η μελέτη για το Γεώργιο Σταυρίδη-Ραγιά, ξεκινά από τη δεκαετία του 60, όταν συνάντησα τη γυναίκα του, Κατίνα, που μου έδωσε πληροφορίες σχετικές με μια έρευνα για την Ιστορία της Κερύνειας.
Ένας πολυγραφημένος τόμος 36 σελίδων, μέσα στα πλαίσια των Εκδόσεων του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας, που κυκλοφόρησε το 1970, ήταν ο πρώτος καρπός. Είχα τότε υπόψη μου, εκτός από τις ζωντανές μαρτυρίες των Κερυνειωτών, το ημερολόγιό του και μόνο το φύλλο 272 της εφημερίδας του. Ήταν φανερό πως δεν μπορούσα να γράψω κάτι ολοκληρωμένο για το έργο του.
Όταν όμως βρήκα μια σχεδόν πλήρη σειρά της εφημερίδας του στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκωσίας, δωρισμένη από τον Λουκή Πιερίδη, ένοιωσα πως δεν είχα εκλογή παρά να δοκιμάσω να γράψω κάτι πιο συμπληρωμένο. Αρχικά υπολόγιζα πως θα μπορούσα να το εκδώσω στην ενότητα "Γνώμες Ταπεινής Γνώσης - Δοκίμια Μελέτες" που κυκλοφόρησε το 1982 από τις εκδόσεις Χρυσοπολίτισσα, αλλά λόγω του όγκου του κυκλοφορεί τώρα ξεχωριστά, αποτελώντας στην ουσία το δεύτερο μέρος του πιο πάνω βιβλίου.
Ο τρόπος παράθεσης του υλικού με προβλημάτισε πάρα πολύ, γιατί, έχοντας σχεδόν όλα τα 284 φύλλα της εφημερίδας του, που περιέχουν ποικίλο όγκο πληροφοριών, θα έπρεπε να αποφασίσω πως θα τον επεξεργαζόμουν, για να μπορεί να μεταδίνει το άρωμα και το χαραχτήρα της δουλειάς του και ταυτόχρονα όσο το δυνατό μεγαλύτερο φάσμα πληροφοριών, χωρίς να είναι στρυφνό και δυσκολοδιάβαστο κείμενο. Η λύση που έδωσα τελικά ήταν να διαχωρίσω το υλικό κάθε χρονιάς σε ενότητες: τυπογραφικά-βιογραφικά, άρθρα για την Αγγλική Διοίκηση (εναντίον του Κουβέρνου για την ακρίβεια), Αρχιεπισκοπικό (όσο καιρό υπήρχε), πληροφορίες για την Κύπρο, ειδήσεις από τον έξω κόσμο, θέματα που αφορούσαν την Ελλάδα, ειδικές πληροφορίες και αναφορές στην Κερύνεια, συνεργασίες, διαφημίσεις και στα τελευταία 14 φύλλα, που κυκλοφόρησαν το 1922-23, το θέμα των προσφύγων από τη Μικρασιάτικη Καταστροφή του 1922.
Ίσως το κείμενο να ήταν πιο συνοπτικό, αν εξέταζα κάθε θέμα ξεχωριστά, όπως παρουσιάζεται σε όλα τα φύλλα, και όχι χρόνο με χρόνο, μα αυτό θα ερχόταν σε σύγκρουση με τη σταδιακή παράθεση της βιογραφίας του και το ενδιαφέρον θα μειωνόταν ή οπωσδήποτε μερικά κεφάλαια θα είχαν ενδιαφέρον και άλλα θα ήταν πολύ εξειδικευμένα και στεγνά. Οι χρονιές 1909 και 1910 εξετάζονται αναλυτικότερα ως οι πιο χαρακτηριστικές.
Η μεγάλη ποσοτική παράθεση αυτούσιων έμμετρων αποσπασμάτων γίνεται σκόπιμα, γιατί είναι το μόνο δυνατό μέσο να μεταφερθεί ο χαρακτηριστικός τρόπος που δίνει τις πληροφορίες και τις απόψεις του. Στην παράθεση αυτή δεν σημειώνονται οι συνιζήσεις, αν και υπάρχουν στο κείμενο για τεχνικούς λόγους.
Ρ.Χ.Κ.